Tarih boyunca bazı metinler vardır ki yalnızca yazıldıkları dönemin siyasi atmosferine değil, sonraki yüzyıllara da damga vurur. Fransız yazar Émile Zola’nın 13 Ocak 1898’de “L’Aurore” gazetesinde yayımlanan “J’Accuse…!” (Suçluyorum) başlıklı açık mektubu, bu tür metinlerin en çarpıcı örneklerinden biridir. Bu mektup, bir edebiyatçının kalemini yalnızca sanat için değil, adalet ve…
-
-
Soykırımdan Kaçan Bir Yahudi’nin Hikayesi: Janina Bauman’ın Hayatta Kalma Mücadelesi
Janina Bauman’ın Duvarların Ötesinde kitabı, İkinci Dünya Savaşı’nın karanlığı içinde bir genç kızın annesi ve kız kardeşi ile birlikte yaşadıklarını, korkularını, çaresizliğini, karanlığını ve hayatta kalma mücadelesini aktaran; adeta yüzünüze savaşın tüm soğukluğunu bir tokat gibi çarpan, sonuna kadar elinizden düşürmeden okuyacağınız bir anı eseridir. Polonyalı Yahudi bir genç kız…
-
Zamanı Aşan Felsefi Yolculuk: Stoacılık
Stoacılık Nedir? M.Ö. 3. yüzyılda Antik Yunan’da ortaya çıkmış, Roma İmparatorluğu döneminde gelişerek Batı düşünce tarihine yön vermiş bir felsefi ekoldür. Felsefenin yalnızca soyut bir bilgi birikimi değil, yaşamın bizzat rehberi olması gerektiğini savunur. Stoacılara göre insanın temel amacı, doğaya uygun yaşamak ve içsel dinginliğe (ataraxia) ulaşmaktır. Bu dinginlik, dış…
-
Joseph Roth’un Yahudiler Yollarda Kitabı Üzerine
Joseph Roth, 20. yüzyılın ilk yarısında Avrupa’da yaşanan çalkantıların en keskin tanıklarından biriydi. Yahudiler Yollarda (Juden auf Wanderschaft, 1927) kitabı, bu bakımdan Roth’un kültürel tarih yazımında bıraktığı etkileyici metinlerden biridir. Eser, Doğu Avrupa Yahudilerinin yüzyıllardır süregelen göçebelik deneyimini, kimlik arayışını ve modern dünyanın eşiğinde yaşadıkları kırılmaları incelikli bir dille aktarır.…
-
Selçuk Şirin ve Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
İnsanı anlamak, çağımızın en büyük çabalarından biridir. Psikoloji, sosyoloji ve davranış bilimleri bu soruya farklı açılardan yanıt arar: İnsan neden öyle davranır, hangi koşullar altında kararlarını değiştirir, nasıl manipüle edilir ya da nasıl direnç gösterebilir? Akademisyen ve yazar Prof. Dr. Selçuk Şirin, Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan kitabında bu sorulara…
-
Düşüncenin Kalitesinde Saklı Mutluluk
Marcus Aurelius kimdir? Marcus Aurelius (tam adıyla Marcus Annius Verus, sonradan Marcus Aurelius Antoninus Augustus), MS 121-180 yılları arasında yaşamış, Roma İmparatorluğu’nun son “Beş İyi İmparator” kuşağının sonuncularından biridir. Stoacı felsefeyi devlet yönetimiyle birleştiren nadir liderlerden biri olarak, bugün hâlâ hem siyaset felsefesinde hem de etik düşüncede etkisini korur. Roma…
-
Hannah Arendt ve Kötülüğün Sıradanlığı: Eichmann Davası
20. yüzyılın en sarsıcı eserlerinden biri kuşkusuz Hannah Arendt’in Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil adlı kitabıdır. Türkçeye Kötülüğün Sıradanlığı olarak çevrilen bu eser, yalnızca bir Nazi subayının yargılanma sürecini anlatmakla kalmaz; aynı zamanda insanlık tarihinin en temel sorularından birine yanıt arar: “Kötülük nasıl bu kadar…
-
Parçalar Halinde Bir Hayat: Zygmunt Bauman’ın Otobiyografik Serüveni
Modern çağın en ünlü sosyologlarından biri olan Zygmunt Bauman, çoğu okur için “Akışkan Modernite” kavramıyla tanınır. Toplumsal değişimleri, bireyin yalnızlık ve güvensizlik duygularını, tüketim kültürünü ve küreselleşmenin yarattığı kırılmaları büyük bir titizlikle analiz eden Bauman, teorik gücüyle olduğu kadar insani duyarlılığıyla da öne çıkan bir düşünürdür. Ancak onun fikirlerini anlamak…
-
Kamondo Ailesinin Hikâyesi
Osmanlı İmparatorluğu’nun modernleşme sürecinde öne çıkan ailelerden biri de Kamondo (Camondo) Ailesi’dir. Yahudi kökenli bu aile, 19. yüzyılda hem finans sektöründeki faaliyetleriyle hem de sosyal ve kültürel katkılarıyla İstanbul’un en güçlü ailelerinden biri hâline gelmiştir. Kamondolar yalnızca Osmanlı maliyesine kredi sağlayan bir banker ailesi değil, aynı zamanda Osmanlı Yahudi cemaatinin…
-
Geleceğin İnsanını Yanlış mı Hayal Ettik?
20. yüzyıl boyunca bilimkurgu edebiyatı ve sinema, geleceğin insanını pek çok farklı şekilde hayal etti. Çoğu senaryoda gelecekteki ırk, iri kafalı, ince bedenli, büyük gözlü ve zihin gücüyle öne çıkan uzaylı betimlemesine benzer bir varlık olarak resmedildi. Bu tasvirlerin arkasında, insanın bilgiyle evrimleşeceği ve beyin kapasitesini giderek artıracağı fikri yatıyordu.…